Uitvoeringsstrategie

Basisstrategie ‘waterschapstaken’

Basisstrategie ‘waterschapstaken’

Basisstrategie ‘waterschapstaken’

Strategie wateraanvoer

Strategie aanvullende maatregelen wateroverlast

Strategie sanitatie

Anton van Garderen

Gezamenlijke verantwoordelijkheid
Het waterschap ziet de oplossingen voor de wateropgaven als een gezamenlijke verantwoordelijkheid van het waterschap en belanghebbenden. Anton van Garderen, fruitteler op het eiland geeft aan hoe hij de gezamenlijke verantwoordelijkheid ingevuld ziet. 

Aan de hand van drie varianten zijn meerdere oplossingsrichtingen voor de wateropgaven met elkaar vergeleken. Het waterschap kiest voor de onderstaande strategieën. 

Wat houdt de basisstrategie ‘waterschapstaken’ in?
De basisstrategie ‘waterschapstaken’ richt zich op robuust peilbeheer, schoon water, ‘slimmer sturen’ om wateroverlast te voorkomen en ‘overige’ keringen. Hier is het waterschap aan zet.

Strategie voor wateraanvoer
Het waterschap beschouwt extra inrichtingsmaatregelen of het opzetten van het peil voor de wateraanvoer voor specifieke functies, zoals de bestrijding van de effecten van nachtvorst voor de fruitteelt als een ‘dienst’. Het waterschap vindt het belangrijk dat belanghebbenden het intiatief nemen tot substantiële bijdragen aan de oplossing.

Strategie voor aanvullende maatregelen wateroverlast
Aanvullende oplossingen voor de opgave wateroverlast kunnen bestaan uit het realiseren van meer (tijdelijk) open water of schade accepteren of compenseren.

Strategie voor sanitatie
Het waterschap staat open voor initiatieven voor toepassingen van nieuwe sanitatiesystemen op het eiland.

Robuust peilbeheer is duurzaam, klimaatbestendig en doelmatig
Het waterschap wil flexibel kunnen inspelen op klimaatverandering en wil daarvoor een robuust watersysteem realiseren. Adaptatie, flexibiliteit en doelmatigheid zijn hierbij belangrijke criteria. Eventuele aanpassingen in peilgebieden worden ook vastgelegd in het peilbesluit.
Het waterschap hecht voor het peilbeheer op het eiland grote waarde aan de realiseerbaarheid van maatregelen op de korte termijn. Dit in verband met de urgentie van een aantal knelpunten binnen het waterbeheer. Waar het watersysteem te krap is, wordt het systeem opgewaardeerd met grotere duikers en bredere watergangen. Sommige kunstwerken worden geautomatiseerd om de sturing te optimaliseren.

Peilbeheer tertiaire water
Het waterschap voelt zich verantwoordelijk voor de kunstwerken in tertiair water die van belang zijn voor het peilbeheer in het primaire watersysteem. Het waterschap heeft een keuze gemaakt welke van deze kunstwerken onder zijn verantwoordelijkheid vallen en welke onder de verantwoordelijkheid van derden vallen.  De kunstwerken die vallen onder verantwoordelijkheid van de particuliere eigenaar mogen een goed en duurzaam waterbeheer niet in de weg staan. In de toepassingsregel ‘doelmatigheid bij vervangingsonderhoud peilregulerende en peilscheidende kunstwerken in het tertiaire watersysteem op het Eiland van Schalkwijk’ is dit standpunt verder uitgewerkt.

In de deelplannen worden de maatregelen voor een klimaatrobuust peilbeheer en het peilbeheer in tertiair water uitgewerkt.

Schoon water
Het waterschap wil de waterkwaliteit en de ecologie in het gebied tenminste behouden en waar mogelijk verbeteren. Voor de opgave schoon water zetten we in op een tweesporen aanpak: uitvoering van maatregelen in het waterlichaam Honswijk en daarbuiten synergie zoeken met de uitvoering van maatregelen vanuit andere wateropgaven en gebiedsinitiatieven. Zo worden waterbelangen vanuit het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid gekoppeld aan gebiedsontwikkeling. Duurzame bedrijfsontwikkeling wordt onderdeel van deze gebiedsontwikkeling.

Conform het ‘stand-still-principe’ mag de belasting van het watersysteem niet worden vergroot maar moet deze gelijk blijven of zelfs verminderen. Bij de keuze voor oplossingsrichtingen voor de andere wateropgaven geldt daarom de voorwaarde dat de oplossing geen negatieve gevolgen heeft voor een gezond watersysteem.

In de deelplannen worden de maatregelen voor schoon water uitgewerkt.

‘Slimmer sturen’ voor oplossing van wateroverlast
Op het eiland kan wateroverlast optreden. Om de opgave wateroverlast op het Eiland van Schalkwijk aan te pakken wil het waterschap vooral inzetten op “slimmer sturen”. Dit past bij het beleid van het waterschap ‘Implementatiestrategie Wateropgave Wateroverlast’ . Door het “slimmer sturen” van bijvoorbeeld stuwen, inlaten en gemalen kan beter geanticipeerd worden op (mogelijke) wateroverlast. Hiervoor moet het watersysteem op orde zijn. Het watersysteem op het eiland is verouderd. Daarom is een aantal aanpassingen nodig. De maatregelen worden verder uitgewerkt in de deelplannen. De opgave wateroverlast wordt door ‘slimmer sturen’ niet volledig opgelost; er zal een restopgave blijven. Het oplossen van deze restopgave wordt afgewogen in de deelplannen.

‘Overige’ keringen
Op het eiland zijn keringen aanwezig. Dit zijn zogenaamde 'overige' keringen. Voor de normering van ‘overige’ keringen heeft het waterschap beleid opgesteld. De opgaven voor ‘overige’ keringen worden (deels) voor 2020 opgepakt als blijkt dat dit samen gaat met andere water- en ruimtelijke opgaven.

Geen reguliere taak, maar een 'dienst'
Het waterschap rekent het niet tot zijn reguliere taak om extra inrichtingsmaatregelen te treffen om het peil op te zetten voor de wateraanvoer voor specifieke functies, zoals de watervoorziening in periodes met droogte of de bestrijding van de effecten van nachtvorst voor de fruitteelt. Nu er keuzes gemaakt moeten worden, is het bestuur van mening dat het niet meer vanzelfsprekend is dat het waterschap deze investeringen doet voor wateraanvoer voor de fruitteelt. Het bestuur ziet de zorg voor voldoende water voor de nachtvorstschadebestrijding en in de perioden van droogte als een 'dienst' aan de fruittelers. Het bestuur vindt het belangrijk dat belanghebbenden substantiële bijdragen gaan leveren aan de oplossing van dit watervraagstuk. Wij beseffen dat de fruitteelt mogelijkheden moet hebben om de nadelige effecten van nachtvorstschade te bestrijden. Het waterschap wil de streek ondersteunen bij het zoeken naar alternatieve oplossingen voor wateraanvoer of andere oplossingen voor nachtvorstschadebestrijding.

Overgangsperiode
Het huidige peilbesluit geldt tot uiterlijk 2022. De periode tot 2022 (ook als het peilbesluit eerder herzien wordt) wil het waterschap gebruiken als overgangsperiode om de streek de mogelijkheid te geven te zoeken naar alternatieve oplossingen voor deze opgave.

Dienst en wederdienst

Het waterschap wil wel een bijdrage leveren aan een alternatieve oplossing voor de wateraanvoer, maar daar moet dan wel een 'wederdienst' van de streek of de fruitteler tegenover staan. Het initiatief daarvoor ligt in de streek.
Een wederdienst kan de financiering van de oplossing zijn of een dienst voor schoon water, wateroverlast of een andere taak van het waterschap. Het waterschap kan nu nog niet aangeven hoe groot zijn bijdrage is en ook niet hoe groot de wederdienst moet zijn. Het waterschap wil met de streek in gesprek gaan.

Doelmatige aanvullende maatregelen
Met de maatregel ‘slimmer sturen’ uit de basisstrategie ‘waterschapstaken’ kan een deel van de opgave wateroverlast worden opgelost. Aanvullende oplossingen voor de opgave wateroverlast kunnen bestaan uit het realiseren van meer (tijdelijk) open water, schade accepteren of nadeelcompensatie. Bij de uitwerking van de deelplannen worden de oplossingsmogelijkheden in overleg met de streek nader onderzocht.

Eventuele aanleg van (tijdelijk) extra open water is mogelijk in de laagst gelegen delen van het eiland, zoals in de polder Blokhoven. Het waterschap gaat graag met andere partijen, zoals de landbouw en de Nieuwe Hollandse Waterlinie, de uitdaging aan om zowel de waterschapstaak doelmatig te realiseren als ook de kansen te benutten om de cultuurhistorische beleving te versterken.

Acceptatie van water op het land tijdens piekbuien in het landelijk gebied en/of compensatie van het nadeel voor de grondgebruikers valt onder deze strategie.

Nieuwe Sanitatie
Het waterschap heeft in 2012 een standpunt ingenomen over Nieuwe Sanitatie bij nieuwbouw-projecten. Zwart of bruin water wordt binnen de Nieuwe Sanitatie op een energetisch gunstige wijze gezuiverd. Uit geel water kunnen medicijnresten worden verwijderd en/of nutriënten (kunstmest) worden teruggewonnen. Grijs water vraagt een relatief eenvoudige zuiveringsstap omdat deze stroom water maar een beperkte vuillast bevat. Uitgangspunt is wel dat dit afvalwater verwerkt wordt op de rioolwaterzuiveringen. De verschillende partijen wegen de meerwaarde en -kosten van de Nieuwe Sanitatie voor een duurzamere leefomgeving af tegen de opbrengsten. Op dit moment is deze Nieuwe Sanitatie duurder dan de conventionele behandeling van afvalwater.

Wederzijds vertrouwen maakt het mogelijk om gezamenlijk duurzaam waterbeheer op het eiland vorm te geven

Anton van Garderen, fruitteler te Schalkwijk

Ontwikkelingsperspectief voor een duurzame landbouwsector
De gemeente Houten heeft voor het Eiland van Schalkwijk een structuurvisie vastgesteld. Daarmee is duidelijk geworden dat agrarische structuurversterking met ruimte voor natuur, recreatie en cultuurhistorie een belangrijke ontwikkelpeiler van het eiland is. De gemeente verwacht dat ondernemers initiatieven zullen ontwikkelen om de visie ‘waar te maken’. LTO-Noord heeft de handschoen opgepakt en het project ‘Toekomst voor Boeren op het Eiland van Schalkwijk’ opgestart. Doel is samen met anderen een ontwikkelingsperspectief en een realisatiestrategie te ontwikkelen voor een landbouwsector in het gebied, die investeert in duurzaamheid en omgevingskwaliteit.

Initiatief landbouwsector
Ook de uitvoeringstrategie van het waterschap vraagt initiatief van onze sector. Ik denk dat er kansen zijn om samen dingen te doen. Niet alleen voor groen-blauwe diensten, maar ook binnen het waterbeheer. Grond is op het eiland nu veelal in handen van projectontwikkelaars. Het is dan ook lastig om “wederdiensten” uit te voeren die grond kosten.

Start proef
Ik zou graag samen met het waterschap een proef starten zodat de sector en het waterschap precies weten wat de mogelijkheden zijn voor diensten en wederdiensten, maar ook wat de mogelijkheden zijn voor een gezamenlijke inspanning binnen het waterbeheer op het eiland. Met aandacht, wederzijds vertrouwen en wat hulp van het waterschap komen we een heel eind op het eiland!

Please rotate your device horizontally Sorry, no mobile version yet