...Naar gebiedsgericht samenwerken op het eiland

Water op het Eiland van Schalkwijk van groot belang!

Water op het Eiland van Schalkwijk van groot belang!

Water op het Eiland van Schalkwijk van groot belang!

Water op het Eiland van Schalkwijk van groot belang!

Herman Geerdes

Samen verantwoordelijk voor integrale gebiedsontwikkeling
Samen met anderen zoekt het waterschap naar oplossingen die de gezamenlijke doelen voor water, landbouw, natuur en recreatie, cultuurhistorie en landschap en de leefomgeving combineren en versterken. Waterbeheer is op het eiland van groot belang en moet goed worden afgestemd op de diverse functies in het gebied. De oplossingen zijn dan ook een gezamenlijke verantwoordelijkheid van het waterschap en van belanghebbenden. In plaats van dat het waterschap zelf ‘wateroplossingen’ aanbrengt in het gebied zal er veel meer in samenwerking gedaan worden.

Herman Geerdes, wethouder ruimtelijke ordening gemeente Houten vertelt over kansen in de samenwerking tussen gemeente Houten, provincie Utrecht en het waterschap, initiatiefnemers en andere belanghebbenden.

Water en ruimtelijke ordening
De gemeente Houten heeft een ruimtelijk kader  voor de duurzame ontwikkeling van het Eiland van Schalkwijk vastgesteld in 2011. De ambitie is om landschappelijke kwaliteiten te behouden en te versterken, de leefbaarheid en de recreatieve beleving te vergroten en de economische ontwikkeling te stimuleren. Ook is er ruimte voor water. Het RO-beleid zal al deze ontwikkelingen zoveel mogelijk ondersteunen.

Elke ontwikkeling is maatwerk. Bij de uitwerking van integrale deelplannen en projecten worden dan ook zorgvuldige en integrale afwegingen gemaakt in de samenwerking met overheden als de gemeenten, de provincie Utrecht en belanghebbenden in het gebied.

Water en landbouw
Landbouw is al sinds de vroege Middeleeuwen een belangrijke economische drager van het eiland. Ook vandaag de dag is landbouw beeldbepalend voor de landschappelijke kwaliteiten van het eiland. De directe omgeving van het eiland wordt gekenmerkt door een grote mate van verstedelijking. Hierdoor was het eiland een aantal jaren terug in beeld voor grootschalige woningbouw. Veel grond is toen in handen gekomen van projectontwikkelaars en jonge agrarische ondernemers zijn uit het gebied weggetrokken.

Eind 2008 kwamen de verantwoordelijke overheden overeen dat in ieder geval tot 2030 geen grootschalige woningbouw zal plaatsvinden op het Eiland van Schalkwijk. Daarmee blijft de landbouw voorlopig één van de belangrijkste landschappelijke dragers in het gebied. De agrarische sector stelt eisen aan het waterbeheer en is daarom een belangrijke partij voor het waterschap bij het realiseren van een duurzaam en klimaatbestendig watersysteem.

Water, cultuurhistorie en landschap
Het rijk en de provincies en de gemeenten investeren in de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Verdedigingswerken en oude structuren worden gerestaureerd en krijgen waar mogelijk een nieuwe bestemming. Er wordt geïnvesteerd in de recreatieve, ecologische en landschappelijke kwaliteiten van de linie en haar omgeving. In het NHW landschap speelt water een belangrijke rol. De lage delen van het gebied konden onder water worden gezet, om te voorkomen dat de vijand te voet, te paard of per boot het westland kon bereiken. Het koppelen van de doelen water, cultuurhistorie en landschap kan een meerwaarde opleveren voor Linieland en het waterschap. 

Water en recreatie 
De toegankelijkheid en de beleefbaarheid van het Eiland van Schalkwijk wordt, mede in het kader van Linieland, versterkt door de aanleg van recreatieve fiets-, kano- en wandelroutes. Het waterschap wil meekoppelkansen voor recreatie ruimte bieden.

Water en natuur
Het waterschap wil de waterkwaliteit en de ecologie in het gebied tenminste behouden en waar mogelijk verbeteren. Daarom geldt dat ingrepen zo mogelijk bijdragen aan de versterking van een natuurrijk watersysteem. De doelen voor natuur worden hiermee gekoppeld aan die van een duurzaam waterbeheer. Het eiland kent verschillende aan watergekoppelde natuurwaarden (huidige wateropgaven)

Weidevogels
Verschillende soorten weidevogels komen voor op het eiland, zoals de grutto, kievit, en tureluur, vooral in de laaggelegen polders.

Planten
Bermen, sloten, oevers en bosjes zijn belangrijk voor floristische waarden op het eiland. In slootkanten groeit o.a. geoord helmkruid en veldsalie. 

Watergebonden dieren
De beschermde vissoorten op eiland zijn kleine modderkruiper, bittervoorn en rivierdonderpad. In veel sloten plant de heikikker zich voort en plaatselijk vind je kamsalamanders.

Water en economie
De structuurvisie van de gemeente Houten schetst een geringe sociaal-economische groei. Dit uit zich in zowel een kleine groei in de verstedelijking, als een ontwikkeling van de landbouw met een eigen regiospecifieke identiteit. Hiervoor is vergroting van de mobiliteit van de grondmarkt echter wel een voorwaarde.

Het waterschap ziet het niet als zijn verantwoordelijkheid om deze grondmarkt in gang te zetten door strategische grondaankopen. In het kader van projecten wil het waterschap wel overgaan tot tactische aankopen.

Water en leefbare dorpen
De ambitie voor de woon- en leefomgeving vanuit de structuurvisie van de gemeente Houten is de specifieke kwaliteiten van het landschap, de linten en het woonklimaat te behouden en te versterken.
Water draagt hieraan bij door te zorgen voor droge voeten en gezond water.

Meerwaarde door verbinding van initiatieven inwoners, ondernemers en overheden

Herman Geerders, wethouder ruimtelijke ordening gemeente Houten

Uitnodiging aan bewoners en ondernemers
Houten nodigt sinds 2011 haar inwoners en ondernemers uit om met initiatieven te komen, die bijdragen aan een duurzaam, sterk en landelijk Eiland van Schalkwijk. De landbouw blijft hierbij ook in de toekomst de economische drager van het eiland en de beheerder van het landschap.

Meerwaarde door verbinding initiatieven
Vele initiatiefnemers hebben zich ondertussen gemeld. Hun lef en ondernemerszin hebben nieuwe energie en beweging gebracht op het eiland. Wij vinden het een uitdaging om de initiatieven van verschillende partijen (particulier, privaat en overheid) aan elkaar te verbinden, zodat de meerwaarde van het initiatief wordt vergroot. Wij willen de initiatiefnemers hierbij helpen. Door ambities en belangen van verschillende partijen te koppelen kunnen hele creatieve oplossingen voor ontwikkeling, exploitatie en beheer ontstaan. Een voorbeeld is dat de fruitteeltondernemers samen met het waterschap op zoek gaan naar oplossingen voor de wateraanvoer bij nachtvorst die passen in het landschap

Veranderende overheid
Verbinding van ambities vraagt van belanghebbenden de bereidheid om samen op te trekken, of zelf een rol te pakken in de ontwikkeling en beheer van het gebied. Het vraagt ook om een overheid die uitnodigt, faciliteert en samen met belanghebbenden op zoek gaat naar passende oplossingen. Een mooi voorbeeld vind ik de herontwikkeling van een agrarisch bedrijf in de polder Blokhoven, in samenwerking met Linieland. Hierbij is niet alleen aandacht voor de versterking van de agrarische functie en verduurzaming van het bedrijf, maar ook voor wandel, fiets en kanoroutes en wateropgaves van het waterschap.

Please rotate your device horizontally Sorry, no mobile version yet