DNA van De Stichtse Rijnlanden

De Piramide van De Stichtse Rijnlanden

Perspectief waterschapswerk: ruimte, keuze, kosten

Uitdagingen voor De Stichtse Rijnlanden

Beleid Uitvoering Homepage

Het waterschapsbestuur maakt keuzes

Het waterbeheer voor een goed leefbaar gebied is deels wettelijk verankerd. Het waterschap kan hierbij wel beslissen over de aanpak en zijn rol. Daarnaast wordt het waterschap steeds vaker betrokken bij gebiedsprocessen, waarin gevraagd wordt om met oplossingen te komen voor opgaven die tussen publiek en privaat belang in liggen. Het waterschapsbestuur zal hierbij een afweging maken, waarbij de Piramide kan helpen. Relevante vragen zijn:

  • Is de opgave of het belang publiek of privaat? (solidariteits- of profijtbeginsel)?
  • Hoe staat het met de maatschappelijke wens, de economische dragers en de technische mogelijkheden?
  • Wat zijn de (maatschappelijke) kosten en baten?
  • Welke rol kiest het waterschap: zelf doen (trekker), samen doen (belanghebber), laten doen (verantwoordelijke) of overlaten aan de belanghebbende (adviseur)?
Sluiten

Van kaders naar bewegingsruimte

Naast perspectief op het waterschapswerk laat de Piramide ons nog meer zien. De Piramide verwijst zowel naar de wettelijke verankering als naar de bestuurlijke ruimte, maar ook naar het publieke belang en de publieke interesse.

De basis van de aandacht en inzet van het waterschap ligt voor een deel vast in wetten en verordeningen van rijk en provincies. Er zijn bijvoorbeeld duidelijke kaders hoe veilig een gebied tegen overstromingen moet zijn. Ook de normen voor de zuivering van afvalwater ten behoeve van de volksgezondheid zijn door hogere overheden vastgesteld.

Zo liggen ook de doelen voor gezond en voldoende water deels vast in landelijk en provinciaal beleid. Echter, hoe hoger in de Piramide hoe minder vaste kaders, hoe meer bestuurlijke beleidsvrijheid en meer ruimte voor lokale belangenbehartiging. Bovenin de Piramide staan onderwerpen die niet wettelijk zijn gereguleerd, zoals aandacht voor cultuurhistorie, recreatie en visstandbeheer. Deze onderwerpen komt het waterschap met enige regelmaat tegen in zijn werk. Het zijn onderwerpen waar doorgaans veel publieke interesse voor bestaat.

De figuren laten de tegenstellingen zien:

  • van wettelijke verankering naar bestuurlijke ruimte;
  • van publiek belang naar publieke interesse.
Sluiten

Het waterschapsbestuur maakt keuzes

Het waterbeheer voor een goed leefbaar gebied is deels wettelijk verankerd. Het waterschap kan hierbij wel beslissen over de aanpak en zijn rol. Daarnaast wordt het waterschap steeds vaker betrokken bij gebiedsprocessen, waarin gevraagd wordt om met oplossingen te komen voor opgaven die tussen publiek en privaat belang in liggen. Het waterschapsbestuur zal hierbij een afweging maken, waarbij de Piramide kan helpen. Relevante vragen zijn:

  • Is de opgave of het belang publiek of privaat? (solidariteits- of profijtbeginsel)?
  • Hoe staat het met de maatschappelijke wens, de economische dragers en de technische mogelijkheden?
  • Wat zijn de (maatschappelijke) kosten en baten?
  • Welke rol kiest het waterschap: zelf doen (trekker), samen doen (belanghebber), laten doen (verantwoordelijke) of overlaten aan de belanghebbende (adviseur)?
Sluiten

Kosten in perspectief

De Stichtse Rijnlanden heft eigen belastingen om het waterschapswerk te bekostigen. De belasting bestaat uit twee componenten: een zuiveringsheffing voor de dekking van de kosten van het zuiveren van afvalwater en een watersysteemheffing waaruit de kosten van het watersysteem en de waterveiligheid worden gedekt. Jaarlijks geeft het waterschap ruim 100 miljoen euro uit aan het waterschapswerk. De besteding hiervan wordt in de jaarlijkse P&C cyclus geprioriteerd en begroot. Ieder jaar wordt bij de Voorjaarsnota door het bestuur afgewogen wat te doen met mee- en tegenvallers en wat dit betekent voor de belastingtarieven. Het uitgangspunt daarbij is dat burgers niet onnodig belast worden. Het waterschap wil zijn taken kwalitatief goed uitvoeren door inzet van middelen op een sobere en doelmatige manier.

De verdeling van middelen zoals weergeven in de figuur ligt grotendeels vast. Ze bestaan voor een groot deel uit langjarige projecten / investeringen en kosten voor regulier beheer en onderhoud.

Sluiten

Van 'zorgen voor' naar 'samen met'

Door de eeuwen heen hebben de waterschappen gezorgd voor een goed functionerend watersysteem en daarmee voor een bewoonbaar land. De belangen en oplossingen waren duidelijk en ongecompliceerd: geen overstromingen, dus sterke dijken en de wens te kunnen wonen en het land te bewerken, dus ontwateren. Het waterschap ontzorgde de belanghebbenden in een tijd dat de wereld maakbaar leek.

Van 'zorgen' naar 'bijdragen'

De wereld blijkt niet zo maakbaar als gedacht. We moeten leren leven met de omstandigheden die in de loop der tijd veranderen. Leven met water vraagt om flexibiliteit en adaptief vermogen! Er bestaan geen garanties voor veiligheid, gezond en voldoende water. Het waterschap werkt er wel hard aan om risico's te verkleinen. Dit doet het waterschap niet alleen. De Stichtse Rijnlanden kan het ook niet alleen. Het waterschap werkt samen met alle belanghebbenden, van overheid tot bedrijf en particulier, aan bij de omstandigheden passend waterbeheer. Het waterschap draagt bij met inzet van mensen, middelen, kennis en invloed via wet- en regelgeving. Hierbij zal het waterschap afwisselend initiëren, adviseren, stimuleren en/of faciliteren.

Financiën en initiatieven

Het waterschap wordt geconfronteerd met hogere uitgaven onder andere door landelijke afsprakenen eisen die steeds scherper worden. Om het watersysteem goed te laten functioneren, is ieders inbreng nodig. Daarnaast zijn er tal van initiatieven van bedrijven en bewoners om hun directe (sociale en fysieke) leefomgeving te verbeteren. Het waterschap wil 'samen met' deze initiatiefnemers werken aan een veilige, gezonde en prettige leefomgeving. 

Sluiten

Verantwoordelijk zijn, ruimte geven en loslaten

De verhoudingen tussen overheden onderling, en tussen overheid en samenleving zijn in beweging. Burgers, maatschappelijke organisaties en bedrijven trekken steeds meer hun eigen plan. Het waterschap verandert om die initiatieven ruimte te geven. Het waterschap blijft wel (wettelijk) eindverantwoordelijk voor belangrijke onderdelen van goed waterbeheer en gaat daarbij vrijheid en vertrouwen geven aan anderen om aan die gezamenlijke doelen van het waterbeheer te werken.

Verbinding zoeken

De Stichtse Rijnlanden zoekt verbinding met de samenleving en wil de samenleving waar mogelijk ook ruimte geven om te werken aan gezamenlijke waterdoelen. Dit vraagt van het waterschap om de huidige wijze van werken grondig te herzien en waar mogelijk los te laten. Het waterschap hoeft niet over andermans schouders mee te kijken of het wel goed gaat. Zeker niet als in het voortraject al tot een gezamenlijke aanpak is gekomen. Dat is wel zo prettig voor het waterschap, en nog veel prettiger voor de mensen en organisaties die nu werken aan een prettige leefomgeving en de ruimte krijgen om hun talenten optimaal in te zetten.

Dit houdt onder andere in dat De Stichtse Rijnlanden:
- beter nadenkt over de eigen rol en die van anderen;
- processen organiseert met ruimte voor bijdragen van anderen;
- duidelijk is over waar ruimte zit voor invloed van anderen en waar juist niet;
- niet te snel oplossingen aandraagt. 

Sluiten

Aangenaam kennis te maken!

Wij zijn De Stichtse Rijnlanden: uw waterschap (filmpje) met een heel divers beheergebied. Van de hoge zandgronden op de Heuvelrug waar het water diep in de grond zit, via de voormalige moerassen in het Langbroekerweteringgebied, het kleinschalige rivierengebied van de Kromme Rijn, het stedelijk gebied van Houten, Utrecht en Nieuwegein naar de twee verschillende veenweidegebieden in de Lopikerwaard en het Oude Rijngebied rondom Woerden. Deze verschillende gebieden hebben hun eigen dynamiek en zorgen voor heel afwisselend werk aan water.

Lange tijd zorgden we voor veilige dijken, droge voeten en schoon water, maar deze slogan past niet meer in de huidige tijd. Wij willen samen werken aan leven met water voor een veilige en gezonde leefomgeving. Hiervoor zetten wij al onze talenten in. We zetten ons met toewijding en passie in voor goed waterbeheer.

We maken hierbij de omslag van we zorgen voor... naar samen met…. We leven ons in in de behoeften van de samenleving en stellen ons coöperatief en open op. We voelen ons verantwoordelijk voor goed en kostenbewust waterbeheer en geven ruimte om daar samen aan te werken zodat we ook in de toekomst kunnen leven met water.

Dat is uw waterschap: Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden!

Waterschapswerk in perspectief

Water kent veel gebruiksvormen en dient veel verschillende maatschappelijke behoeften. Om alle behoeften te kunnen bedienen, onderscheidt het waterschap de thema’s: waterveiligheid, gezuiverd afvalwater, voldoende water, gezond water en genieten van water. Elk thema heeft te maken met een of meerdere maatschappelijke behoeften. Met zijn Piramide (zie figuur) zet De Stichtse Rijnlanden het waterschapswerk in een maatschappelijk perspectief.

De Piramide geeft weer waarom het waterschap aan al deze waterthema’s werkt. Het geeft focus op dat wat moet en dat wat mag. De Piramide is vooral ook een middel voor gesprek met de partners in het gebied. De Piramide geeft symbolisch de prioriteiten in het waterschapswerk weer: van overleven naar genieten.

Van kaders naar bewegingsruimte

Naast perspectief op het waterschapswerk laat de Piramide ons nog meer zien. De Piramide verwijst zowel naar de wettelijke verankering als naar de bestuurlijke ruimte, maar ook naar het publieke belang en de publieke interesse.

De basis van de aandacht en inzet van het waterschap ligt voor een deel vast in wetten en verordeningen van rijk en provincies. Er zijn bijvoorbeeld duidelijke kaders hoe veilig een gebied tegen overstromingen moet zijn. Ook de normen voor de zuivering van afvalwater ten behoeve van de volksgezondheid zijn door hogere overheden vastgesteld.

Zo liggen ook de doelen voor gezond en voldoende water deels vast in landelijk en provinciaal beleid. Echter, hoe hoger in de Piramide hoe minder vaste kaders, hoe meer bestuurlijke beleidsvrijheid en meer ruimte voor lokale belangenbehartiging. Bovenin de Piramide staan onderwerpen die niet wettelijk zijn gereguleerd, zoals aandacht voor cultuurhistorie, recreatie en visstandbeheer. Deze onderwerpen komt het waterschap met enige regelmaat tegen in zijn werk. Het zijn onderwerpen waar doorgaans veel publieke interesse voor bestaat.

De figuur toont de tegenstelling:

  • wettelijke verankering versus bestuurlijke ruimte
  • publiek belang versus publieke interesse.

Het waterschapsbestuur maakt keuzes

Het waterbeheer voor een goed leefbaar gebied is deels wettelijk verankerd. Het waterschap kan hierbij wel beslissen over de aanpak en zijn rol. Daarnaast wordt het waterschap steeds vaker betrokken bij gebiedsprocessen, waarin gevraagd wordt om met oplossingen te komen voor opgaven die tussen publiek en privaat belang in liggen. Het waterschapsbestuur zal hierbij een afweging maken, waarbij de Piramide kan helpen. Relevante vragen zijn:

  • Is de opgave of het belang publiek of privaat? (solidariteits- of profijtbeginsel)?
  • Hoe staat het met de maatschappelijke wens, de economische dragers en de technische mogelijkheden?
  • Wat zijn de (maatschappelijke) kosten en baten?
  • Welke rol kiest het waterschap: zelf doen (trekker), samen doen (belanghebber), laten doen (verantwoordelijke) of overlaten aan de belanghebbende (adviseur)?

Kosten in perspectief

De Stichtse Rijnlanden heft eigen belastingen om het waterschapswerk te bekostigen. De belasting bestaat uit twee componenten: een zuiveringsheffing voor de dekking van de kosten van het zuiveren van afvalwater en een watersysteemheffing waaruit de kosten van het watersysteem en de waterveiligheid worden gedekt . Jaarlijks geeft het waterschap ruim 100 miljoen euro uit aan het waterschapswerk. De besteding hiervan wordt in de jaarlijkse P&C cyclus geprioriteerd en begroot. Ieder jaar wordt bij de Voorjaarsnota door het bestuur afgewogen wat te doen met mee- en tegenvallers en wat dit betekent voor de belastingtarieven. Het uitgangspunt daarbij is dat burgers niet onnodig belast worden. Het waterschap wil zijn taken kwalitatief goed uitvoeren door inzet van middelen op een sobere en doelmatige manier.

De verdeling van middelen zoals weergeven in de figuur ligt grotendeels vast. Ze bestaan voor een groot deel uit langjarige projecten / investeringen en kosten voor regulier beheer en onderhoud.

Van 'zorgen voor' naar 'samen met'

Door de eeuwen heen hebben de waterschappen gezorgd voor een goed functionerend watersysteem en daarmee voor een bewoonbaar land. De belangen en oplossingen waren duidelijk en ongecompliceerd: geen overstromingen, dus sterke dijken en de wens te kunnen wonen en het land te bewerken, dus ontwateren. Het waterschap ontzorgde de belanghebbenden in een tijd dat de wereld maakbaar leek.

Van 'zorgen' naar 'bijdragen'

De wereld blijkt niet zo maakbaar als gedacht. We moeten leren leven met de omstandigheden die in de loop der tijd veranderen. Leven met water vraagt om flexibiliteit en adaptief vermogen! Er bestaan geen garanties voor veiligheid, gezond en voldoende water. Het waterschap werkt er wel hard aan om risico's te verkleinen. Dit doet het waterschap niet alleen. De Stichtse Rijnlanden kan het ook niet alleen. Het waterschap werkt samen met alle belanghebbenden, van overheid tot bedrijf en particulier, aan bij de omstandigheden passend waterbeheer. Het waterschap draagt bij met inzet van mensen, middelen, kennis en invloed via wet- en regelgeving. Hierbij zal het waterschap afwisselend initiëren, adviseren, stimuleren en/of faciliteren.

Financiën en initiatieven

Het waterschap wordt geconfronteerd met hogere uitgaven onder andere door landelijke afspraken en eisen die steeds scherper worden. Om het watersysteem goed te laten functioneren, is ieders inbreng nodig. Daarnaast zijn er tal van initiatieven van bedrijven en bewoners om hun directe (sociale en fysieke) leefomgeving te verbeteren. Het waterschap wil 'samen met' deze initiatiefnemers werken aan een veilige, gezonde en prettige leefomgeving.

Verantwoordelijk zijn, ruimte geven en loslaten

De verhoudingen tussen overheden onderling, en tussen overheid en samenleving zijn in beweging. Burgers, maatschappelijke organisaties en bedrijven trekken steeds meer hun eigen plan. Het waterschap verandert om die initiatieven ruimte te geven. Het waterschap blijft wel (wettelijk) eindverantwoordelijk voor belangrijke onderdelen van goed waterbeheer en gaat daarbij vrijheid en vertrouwen geven aan anderen om aan die gezamenlijke doelen van het waterbeheer te werken.

Verbinding zoeken

De Stichtse Rijnlanden zoekt verbinding met de samenleving en wil de samenleving waar mogelijk ook ruimte geven om te werken aan gezamenlijke waterdoelen. Dit vraagt van het waterschap om de huidige wijze van werken grondig te herzien en waar mogelijk los te laten. Het waterschap hoeft niet over andermans schouders mee te kijken of het wel goed gaat. Zeker niet als in het voortraject al tot een gezamenlijke aanpak is gekomen. Dat is wel zo prettig voor het waterschap, en nog veel prettiger voor de mensen en organisaties die nu werken aan een prettige leefomgeving en de ruimte krijgen om hun talenten optimaal in te zetten.

Dit houdt onder andere in dat De Stichtse Rijnlanden:
- beter nadenkt over de eigen rol en die van anderen;
- processen organiseert met ruimte voor bijdragen van anderen;
- duidelijk is over waar ruimte zit voor invloed van anderen en waar juist niet;
- niet te snel oplossingen aandraagt.

Draai u tablet een kwart slag Sorry, no mobile version yet